شخصيّت سياسى يا علمى يا ادبى ، چنان برجسته و چيره است كه در اين ميان نامى از مردم و مجتمع به گوش نمىرسد ، و يا اگر هم از مردم سخن رود ، در هياهوى جنگها و كشت و كشتارها ، يا در بانگ شادى مستانهء جشنها و شاديهايى كه همان سران و فرماندهان و فرمانروايان به راه انداخته‌اند ، گم و كم‌رنگ است ، امّا اشعار شاعران و آثار نويسندگان ، از آنجا كه بايد ، و شايسته است ، كه اجتماع را به تصوير كشد ، اگر چه به خاطر همان زورمندان باشد ، تا اندازه‌اى ، سايه‌هايى و بازتاب صدايى ، از مردم را ، از پشت گرد و خاكها و داد و فريادها ، به چشم و گوش مىرساند . از آنجا كه شاعر و دانشمند ، از ميان مردم برخاسته است و با مردم سر و كار دارد ، در آثار خود ، خواه و ناخواه ، بيشتر مردم را نشان مىدهد ، از اين روى ، در اينجا سر آن داريم كه براى بهتر نشان دادن زندگى ، آثار و مجتمع دانشمند و اديب بزرگ سيد رضى ، دو شاعر برجستهء زمان او را بشناسانيم كه سيد رضى خود واسطه العقد اين عقد گرانبها بر گردن تاريخ ادبيات سده‌هاى چهارم و پنجم هجرى به شمار مىرود . ابو الطيب المتنبى ( 354 - 303 ه ) : احمد بن حسين ، عربى نژاده از بنى قحطان است كه در سال 303 ه متولد شد . زادگاه او در محلهء فقير نشينان كوفه ، به نام كنده ، بود ، از اين روى او را كندى هم لقب داده‌اند . پدر او را آبكش محله گفته‌اند ، ولى شوقى ضيف « 1 » ، مانند ابن خلّكان ، اين گفته را نمىپذيرد ، و آن را از ادعاهاى مخالفان به شمار مىآورد ، زيرا مىگويد : « گفته‌اند كه پدرش او را به مكتبخانهء اشراف زادگان گذاشت ، و بعيد است كه چنين مكتبخانه‌اى فرزند آبكش محله را بپذيرد » . در خردى مادر را از دست داد ، و مادر بزرگ وظيفهء مادرى او را به عهده گرفت .

--> ( 1 ) . تاريخ الادب العربى ، 5 - 342 .